Apartman sığınağı ortak yer niteliğini ve acil durumda sığınak olarak kullanılabilirliğini korumalıdır. Barış zamanında başka bir ortak amaçla kullanılması bütünüyle yasak değildir; 7 Kasım 2025 tarihli Sığınak Yönetmeliği değişikliği belirli karar, bildirim ve teknik koşullar koyar. Sığınağı tek bir kişinin sürekli deposu veya bağımsız kiralık bölüm haline getirmek bu koşullarla bağdaşmaz.
Sığınak ortak alan mı?
Kat Mülkiyeti Kanunu m.4 sığınakları ortak yerler arasında sayar. Somut binada sığınağın yeri ve büyüklüğü onaylı projeden görülür. Her sığınağın tapuda ayrı bir bağımsız bölüm gibi tescil edildiği söylenemez; kat malikleri sığınağı kendi paylarına düşen fiziksel bölümlere ayırıp tek başına kullanamaz. Binada sığınak yapılmasının zorunlu olup olmadığı da yapı türüne ve yönetmelikteki istisnalara göre belirlenir.
Barış zamanında başka amaçla kullanılabilir mi?
Yönetmeliğin 2025 değişikliğine göre sığınak, kat malikleri kurulunun beşte dört kararı ile ve ilgili idarenin Valiliğe (İl AFAD Müdürlüğüne) bildirim süreci çerçevesinde, bina/tesisin işletme veya kullanım bütünlüğünü bozmadan ortak alan kapsamındaki başka bir amaçla kullanılabilir. Sığınağın fonksiyonunu engelleyen geçici veya kalıcı imalat yapılamaz. Kapı, kaçış ve havalandırma kapatılmamalı; alan gerektiğinde sığınak işlevine dönebilmelidir. Bu izin, bir malike özel tahsis veya ticari bağımsız bölüm oluşturma izni değildir.
Depo ve otopark kullanımı
Koridoru dolduran eşya, kilitlenen giriş veya kapanan havalandırma sığınağın işlevini engeller. “Depo” adıyla ortak malzeme koymak bile yönetmelikteki karar ve teknik koşullar sağlanmadan serbest sayılamaz. Öte yandan yönetmelik, konutlarda zorunlu otopark ihtiyacını karşılayan alanın sığınak nitelikleriyle birlikte projelendirilmesi halinde iki işlevin aynı alanda sağlanmasına olanak tanır. Sonradan bir sığınağı otoparka çevirmek, onaylı projeyi ve idare sürecini incelemeden kararlaştırılamaz.
2026'da yönetici neyi kontrol etmeli?
2025 değişikliğinin geçici hükmü, mevcut özel ve genel sığınakların ilgili idarelerce en geç bir yıl içinde kontrolünü öngörür; bu yöneticinin her sığınağa her yıl yeni bir idare denetimi yaptıracağı anlamına gelmez. Yönetici onaylı projeyi ve fiili alanı karşılaştırmalı; giriş/çıkışın, havalandırmanın, elektrik ve diğer projede öngörülen donanımın kullanılabilirliğini kontrol ettirmelidir. Eksikliği fotoğraf ve teknik raporla kaydedip maliklere ve ilgili idareye uygun şekilde iletmelidir. Teknik donanım gereklilikleri sığınağın türü, alanı ve projesine göre değişir; her apartman sığınağına aynı jeneratör veya uydu telefonu şartı uygulanmaz.
Sık sorulan sorular
Sığınakta eşya tutulabilir mi? Acil kullanımı engelleyecek veya başka amaçla kullanım şartlarını ihlal edecek biçimde depolama yapılamaz.
Malikler oybirliğiyle özel kullanım verebilir mi? Oybirliği de yönetmeliğin sığınak niteliği ve ortak amaç sınırlarını ortadan kaldırmaz.
Sığınak depremde güvenli barınma alanı mıdır? Sığınak etiketinden depreme dayanıklılık sonucu çıkarılmaz; deprem güvenliği için ayrı mühendislik değerlendirmesi gerekir.