Apartman girişine veya ortak alanına güvenlik kamerası takılması kendiliğinden yasak değildir. Ancak kameranın kurulacağı yer ve açısı, ortak yerdeki fiziksel müdahale için gereken karar, kişisel veri işleme dayanağı, aydınlatma ve saklama süresi birlikte değerlendirilmelidir. Daire içini gösterecek açı, gereksiz ses kaydı veya yüz tanıma gibi özellikler Kişisel Verileri Koruma Kurumunun apartman kameraları duyurusunda özellikle sakıncalı görülür.
KVKK ve Özel Hayatın Gizliliği Kanunları
Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) ve özel hayatın gizliliği, apartman ve site yönetimlerinin güvenlik kameralarını kullanırken dikkate alınması gerekir. KVKK, kişisel verilerin işlenmesinde bireylerin haklarını korur. Günümüzde aktif olarak yürürlükte olan bu kanun; kameraların bulunduğu alanlarda, kişilerin izlenmesinin ve görüntülerinin kaydedilmesinin yasal çerçevede yapılmasını sağlar.
Özel hayatın gizliliği ise Anayasamızda ve Türk Ceza Kanunu’nda güvence altına alınan bir haktır. Kanun, bireylerin kendi özel yaşamlarına müdahale edilmemesini ve kişisel bilgilerinin izinsiz bir şekilde kaydedilmemesini sağlar. Apartman ve site yönetimlerinin, güvenlik kameralarını sadece ortak alanlarda izleme yapmaları ve özel yaşam alanlarına müdahale etmemeleri önemli bir durumdur.
Ortak Alan ve Özel Alan Ayrımı
Kat Mülkiyeti Kanunu'na göre, apartman ve sitelerdeki alanlar iki ana başlık altında incelenebilir. Bu başlıklar; ortak alanlar ve özel alanlar şeklindedir. Dilerseniz bu alanları detaylı şekilde inceleyelim:
Ortak Alanlar
Ortak alanlar, ana yapının bağımsız bölümleri dışında kalan ve tüm kat maliklerinin ortaklaşa kullandığı alanlardır. KMK'nın 4. Maddesinde yer alan bazı örnekler şu şekildedir: Ana duvarlar, tavan, avlular, giriş kapıları, merdivenler, asansörler, kapıcı daireleri, kömürlük, otopark, elektrik, su ve elektrik sayaçlarının bulunduğu oda vb. ortak alanlara örnek olarak verilebilir.
Özel Alanlar
Özel alanlar, her bir kat malikinin kullanımına tahsis edilmiş bağımsız yerlerdir. Kişilere özel olan bu alanlar ise konutlar, dükkanlar, garajlar gibi ana yapının bir parçasıdır. Bölümlerinin her birinin tapu üzerinde ayrı bir sayfası bulunur.
Apartman ve Sitelerde Daire Önüne Kamera Taktırmanın Yasal Şartları
Kat Mülkiyeti Kanunu kamera için başlı başına tek bir özel “kamera yönetmeliği” veya bütün kurulumlara aynı onay oranını koymaz. Ortak yerde inşaat, onarım veya tesis niteliğinde müdahale varsa KMK m.19/2’deki beşte dört yazılı rıza kuralı; yönetim planı ve kurul yetkileri somut kurulum için incelenir. Görüntü işleme ayrıca KVKK’ya uygun olmalıdır.
Sitelerde Güvenlik Kamerası Politikaları
Apartmanlar ve sitelerde, güvenlik kameralarının kurulması ve yönetilmesiyle ilgili birçok prosedür bulunmaktadır. Eksiksiz şekilde uyulması gereken bu protokoller, tüm kat maliklerinin güvenliğini sağlar. Site ve apartmanda yer alan bu kameralar, kişisel hak ve özgürlüklerin korunmasına da katkı sağlar.
Kurulumdan önce kamera konumu, güvenlik amacı, kayıtların erişimi ve saklama süresi yazılı olarak belirlenmelidir. Yönetim planı ve kurul kararının gerekip gerekmediği müdahalenin niteliğine göre incelenir; her kamera için yönetim planı değişikliği zorunlu değildir.
Kat sakinleri, güvenlik kameralarının varlığından net bir şekilde haberdar olmalıdır. En sonra olarak ise kamera kayıtlarının hangi süreyle saklanacağı, kimler tarafından izlenebileceği gibi bilgiler de şeffaf bir şekilde kat maliklerine paylaşılmalıdır.
ÖNEMLİ NOT: Apartman ve site yönetimi, bu tür düzenlemeleri yaparken KVKK'ya uygunluk sağlamak zorundadır.
Hangi Durumlarda Kamera Taktırmak Yasaklanabilir?
Kamera taktırma işlemleri bazı durumlar yasaklanabilir. Durumun bu şekilde olmasından dolayı kamera taktırma işleminde oldukça dikkatli olunması gerekir. Güvenlik kameralarının apartman veya sitede kurulması ile birlikte de çeşitli hukuki ve etik sorunlar beraberinde gelebilir. Kameraların takılmasının yasaklanabileceği durumlar genel olarak kat maliklerinin özel haklarının ihlali, gizlilik ihlali veya hukuka aykırı davranışlar sonucu ortaya çıkar. Bundan dolayı kamera taktırma süreci, alanında profesyonel kişilerle çalıştırmayı gerektirir.
Hukuka uygun şekilde kamera taktırma işleminde, ilk olarak alanında uzman kişiler tarafından güvenlik kameralarının kurulacağı alanlar büyük bir hassasiyetle seçilir. Kamera yerlerinin, kat sakinlerinin daire içlerini ya da özel alanlarını izleyememesi gerekmektedir. Kameralar yalnız güvenlik amacı için gerekli ortak alanları, ölçülü açıyla görüntülemelidir. Daire kapısı açıldığında içeriyi gören konumlar ve gereksiz geniş açılar kullanılmamalıdır. Kişisel Verileri Koruma Kurumunun apartman kameralarına ilişkin güncel duyurusu, güvenlik amacıyla kurulan sistemlerin yüz tanıma ve ses kaydı gibi özel hayata müdahale eden özellikleri barındırmamasını özellikle belirtir.
$/$Apartmanlarda Kamera Taktırma İçin Gereken Onaylar
Apartman girişine veya ortak yere kamera kurulması kendiliğinden yasak değildir. Ortak yerde tesis ya da değişiklik varsa KMK m.19/2’nin beşte dört yazılı rıza şartı değerlendirilmeli, yönetim planı ve karar yetkisi incelenmelidir. Kurul kararı, KVKK kapsamında hukuki dayanak ve aydınlatma yükümlülüğünün yerine geçmez.
6698 sayılı Kanun kapsamında veri işlemenin m.5’te sayılan bir hukuki dayanağı bulunmalı ve ilgili kişiler m.10 uyarınca aydınlatılmalıdır. m.5/2’deki şartlardan biri varsa her kişi için ayrı açık rıza aranmayabilir. Kamera konumları, kayıt amacı, erişim yetkileri ve saklama süresi açıkça belirlenmelidir.
Apartman ve Sitelerde Kamera Kullanımı ile Komşular Arasında Anlaşmazlıklar
Apartman ve sitelerde güvenlik amacıyla kurulan kamera sistemleri, komşular arasında çeşitli anlaşmazlıklara neden olabilir. Ortaya çıkan bu anlaşmazlıkların başlıca sebepleri şu şekilde listelenebilir:
Kameraların, komşuların daire içlerini veya özel alanlarını görüntüleyecek şekilde yerleştirilmesi.
Güvenlik amacıyla kurulan kameraya ses kaydı özelliği eklenmesi, Kurumun apartman kameraları duyurusunda ölçülülük yönünden özellikle sakıncalı görülmüştür.
Kameraların yerleştirilme açıları, komşuların özel alanlarını görüntüleyecek şekilde ayarlanmaması gerekir. Aksi takdirde, bu durum özel hayatın gizliliğini ihlal eder.
Apartman ve Site Yönetimlerinin Kamera Sistemlerine İlişkin Sorumlulukları
Apartman ve site yönetimleri, güvenlik kameralarının kurulumu ve kullanımı konusunda belirli yasal sorumluluklara sahiptir. Yasalar tarafından belirlenen bu sorumluluklara eksiksiz olarak uyulması gerekir. Yasalarda net olarak belirtilen bu sorumluluklar hem kat maliklerinin haklarını korumak hem de kişisel verilerin güvenliğini sağlamak amacıyla oldukça önemlidir. Apartman ve site yönetiminin kamera sistemlerine ilişkin sorumlulukları şu şekilde listelenebilir:
Ortak yerde tesis veya değişiklik söz konusuysa KMK m.19/2’deki beşte dört yazılı rıza koşulu; ayrıca kurul kararı ve yönetim planı somut kurulum için incelenmelidir.
Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) kapsamında, güvenlik kameralarıyla elde edilen görüntülerin işlenmesi ve saklanması sırasında ilgili kişilerin hakları korunmalıdır.
Güvenlik kameralarının yerleştirileceği alanlar, özel hayatın gizliliğini ihlal etmeyecek şekilde seçilmelidir. Kameraların, daire içlerini veya özel alanları görüntülemesi yasaktır.
Kamera kayıtları, belirli bir süreyle sınırlı olarak saklanmalı ve yalnızca yetkilendirilmiş kişiler tarafından erişilmesi gerekir. Kamera kayıtlarının, izinsiz olarak başka kişilerle paylaşımı yasaktır.
Apartman ve Sitelerde Kamera Kullanımının Avantaj ve Dezavantajları
Apartman ve sitelerde güvenlik kameralarının kullanımı birçok avantaj sağlamaktadır. Fakat, bu avantajların yanı sıra bazı dezavantajlarında beraberinde gelmektedir. Dilerseniz apartman ve sitelerde kamera kullanmanın avantaj ve dezavantajlarını inceleyelim.
Apartman ve Sitelerde Kamera Kullanımının Avantajları
Güvenlik kameraları olayların incelenmesine katkı sağlayabilir; kurulum tek başına suçların önleneceği garantisi değildir.
Kamera kayıtları, herhangi bir olayı daha hızlı analiz etmeye ve gerektiğinde hızlı müdahale etmeye olanak sağlar.
Sakinler, güvenlik önlemlerinin arttığını görerek daha huzurlu bir ortamda yaşamasına katkı sağlar.
Apartman ve Sitelerde Kamera Kullanımının Dezavantajları
Kameraların yanlış yerleştirilmesi, sakinlerin özel hayatının gizliliğini ihlal edebilir. Kameraların yalnızca ortak alanlarda yer alması gerekmektedir.
Kameraların kurulumu ve bakımı maliyetli olabilir. Sistemin düzenli olarak güncellenmesi gerektiğinden dolayı ek maliyetleri de beraberinde getirebilir.
Kamera Sistemlerinin Yanlış Kullanımı Sonucu Oluşabilecek Sorunlar
Kamera sistemlerinin yanlış kullanımında oluşabilecek bazı sorunlar vardır. Güvenlik kameralarının yanlış kullanıldığında oluşabilecek bazı durumlar şu şekilde listelenebilir:
Kameraların, komşuların daire içlerini veya özel alanlarını görüntüleyecek şekilde yerleştirilmesi, özel hayatın gizliliğini ihlal eder. İhlal edilmesi durumu da, kişisel verilerin korunması kanununa aykırıdır.
Gizlilik ihlalleri, kişisel verilerin korunması kanununa aykırıdır. Bu durum, hukuki sonuçlar doğurabilir. İhlaller, para cezaları ve tazminat davalarına neden olabilir.
Kamera sistemlerinin yanlış kullanılması veya yetersiz bakım yapılması da bazı sorunları beraberinde getirebilir. Kamera sistemlerine bakım yapılmazsa, arızalar oluşabilir veri kaybı yaşanabilir. Bu durum, güvenlik açıklarına ve delil kaybına sebebiyet verir.
Apartman ve Sitelerde Mahremiyet ve Komşuluk İlişkilerine Etkileri
Apartman ve sitelerde güvenlik kameralarının kullanımı, mahremiyet ve komşuluk ilişkileri üzerinde önemli etkilere sahiptir. Kameraların, sakinlerin özel yaşam alanlarını izleyebilecek şekilde yerleştirilmemesi gerekir. Güvenlik kameralarının yanlış kullanımı, komşular arasında güven sorunlarına ve huzursuzluklara neden olabilir. Ortaya çıkabilecek olan böyle sorunlar ile karşı karşıya kalınmaması için kameraların prosedürlere uygun olarak takılması gerekir.
Kamera Kayıtlarının Yasal Geçerliliği ve Kullanımı
Güvenlik kameralarıyla elde edilen kayıtlar, yasal geçerliliğe sahip olup belirli şartlar altında delil olarak kullanılabilir. Fakat, bu konuda dikkat edilmesi gereken önemli bir nokta vardır. Elde edilen bu kayıtların hukuka uygun bir kayıt edilmesi elde edilmesi ve saklanması gerekmektedir. Kamera kayıtlarının yasal geçerliliği ve kullanımı hakkında detaylar şu şekildedir:
Kayıtların bir uyuşmazlıkta delil olarak kullanılıp kullanılamayacağı, elde edilme biçimi, olayın koşulları ve yargılamanın kurallarıyla değerlendirilir. Güvenlik amacıyla toplu kayıt yapılması, daire içinin veya sesin sınırsız izlenmesine izin vermez.
Güvenlik kameralarından elde edilen kayıtların saklanma süresi, ilgili yasal düzenlemelere ve kullanım amacına göre değişir.
Kamera kayıtları, 6698 sayılı Kanun’daki amaç, ölçülülük, saklama ve güvenlik ilkelerine uygun işlenmelidir. Açık rıza dışındaki m.5/2 işleme şartları da somut durum için değerlendirilmelidir.
Apartman ve Sitelerde Kamera Kullanımında Bilgilendirme Yükümlülükleri
Apartman ve sitelerde güvenliğin sağlanması için kamera kullanılabilir. Ancak bu durumda kişisel verilerin korunması ve özel hayatın gizliliği konularına dikkat edilmesi gerekmektedir. Binanın belirli noktaları kamera ile izlenilecekse, bu durumda kat maliklerine bilgilendirme yapılmalıdır.
İlgili kişilere kamera kaydının amacı, veri sorumlusu ve hakları hakkında KVKK m.10’a uygun aydınlatma yapılmalıdır. İşaret ve bilgilendirme kameranın gerçek çalışma durumunu doğru yansıtmalı; 7/24 kayıt yapılmıyorsa böyle bir beyan verilmemelidir.
Kamera açısı, gerekli güvenlik alanıyla sınırlı tutulmalı; daire içleri ve özel yaşam alanları görüntülenmemelidir. Apartman girişi, asansör önü veya otopark için de ölçülülük ve aydınlatma koşulları geçerlidir; yalnız konuma göre otomatik izin verilmiş sayılmaz.
Apartman ve Sitelerde Kamera Kullanımının İdari ve Cezai Yaptırımları
Site veya apartmana güvenlik kamerası kurmak genel olarak yasak değildir. Ancak ortak yerdeki fiziksel müdahalenin KMK’ya uygun karara dayanması, kişisel veri işleme için KVKK m.5’te hukuki dayanak bulunması, ilgili kişilerin aydınlatılması ve kamera açısının ölçülü olması gerekir. Her sakinden açık rıza alınması evrensel bir koşul değildir.
Hukuka aykırı veri işleme tespit edilirse KVKK m.18 kapsamında idari yaptırım gündeme gelebilir. Sabit bir ceza tutarı bütün olaylar için geçerli değildir; ihlalin türü ve karar yılındaki tutarlar incelenmelidir.
KVKK Kapsamında İdari Para Cezaları
Son yıllarda apartmanlarda güvenlik gerekçesi ile kamera kullanımı yaygınlaşıyor. Ancak kamera kullanımından verim almak için doğru bir şekilde kullanmak önem arz ediyor. Kameralar, bina yönetimi tarafından, kat maliklerinin onayı alınarak takılır. Bu sebeple bir kat maliki kendi kafasına göre ortak kullanım alanına kamera takamaz. Hukuka aykırı kamera kullanımı iddiasında ilgili kişi önce veri sorumlusuna başvurabilir; kanuni şartları oluştuğunda Kişisel Verileri Koruma Kurumuna şikâyette bulunabilir. Suç şüphesi varsa savcılığa başvuru ayrıca değerlendirilir.
Kişisel veri işleme yükümlülüklerinin ihlali somut olarak tespit edilirse 6698 sayılı Kanun kapsamında idari yaptırım uygulanabilir. Ceza türü ve tutarı ihlalin niteliğine ve yürürlükteki yıllık tutarlara bağlıdır.
Türk Ceza Kanunu Kapsamında Sorumlulukları
Türk Ceza Kanunu kamera kurulumu için özel bir usul düzenlemez. Somut olayda kişisel verilerin hukuka aykırı kaydedilmesi TCK m.135, bu verilerin hukuka aykırı olarak başkasına verilmesi, yayılması veya ele geçirilmesi TCK m.136 kapsamında değerlendirilebilir. Özel hayatın gizliliğine ilişkin görüntü veya seslerde TCK m.134 de gündeme gelebilir; suçun unsurlarını olayın koşulları belirler.
Kamera kurulumunda kişisel verilerin korunması, ortak yer kullanımı ve özel hayatın gizliliği birlikte gözetilir. TCK yönünden sorumluluk, ancak somut suçun unsurları oluşursa değerlendirilir.
Kamera kurulum kararları nasıl belgelenir?
Kamera kurulumu ve kayıtların kullanımı için alınan kararlar, aydınlatma metni, erişim yetkileri ve saklama politikası düzenli biçimde belgelenmelidir. Bu kayıtlar kâğıt üzerinde veya uygun bir dijital sistemde tutulabilir; tek bir yazılım türü hukuki zorunluluk değildir.
Güvenlik kamerası şikâyeti nereye yapılır?
Kamera kaydıyla ilgili kişisel veri şikâyetinde önce veri sorumlusuna başvuru, ardından KVKK’daki koşullar oluşursa Kuruma şikâyet yolu değerlendirilir. Özel hayatın ihlali veya başka bir suç iddiasında kolluk ve Cumhuriyet Başsavcılığına başvuru ayrıca mümkündür; belediye her kamera şikâyetinin yetkili mercii değildir.
Apartman güvenlik kamerası kayıtlarına kimler bakabilir?
Kayıtlara yalnız görevleri gereği yetkilendirilmiş kişiler, belirlenmiş amaç ve erişim kuralları içinde bakmalıdır. Her tekil görüntüleme için ayrıca yönetim kurulu kararı gerektiği yönünde genel bir KVKK kuralı yoktur; erişimler kayıt altına alınmalı ve yetkisiz paylaşım önlenmelidir.
Kamera nerelere takılmaz?
Kameralar genel olarak apartman dairelerinin içerisine, özel alanlara veya komşuların mahremiyetini ihlal edecek alanlara takılamaz.
Apartman girişine kamera koymak yasal mı?
Apartman girişine kamera koymak, güvenlik amacı ve ölçülülük sağlandığında mümkün olabilir. Ortak yerde tesis veya değişiklik varsa KMK m.19/2 uyarınca beşte dört yazılı rıza gerekip gerekmediği incelenir; yalnız “kat maliklerinin çoğunluğu” her durumda yeterli değildir. KVKK kapsamındaki hukuki dayanak, aydınlatma ve saklama koşulları ayrıca yerine getirilmelidir.
Karşı daire, kapı önüne kamera taktırmaya itiraz edebilir mi?
Evet. Kamera kapı açıldığında karşı dairenin içini görüyorsa önce yönetime ve veri sorumlusuna başvurulabilir. Kişisel veri yönünden Kanundaki başvuru şartları oluşursa Kişisel Verileri Koruma Kurumuna şikâyet; başka bir hukuka aykırılık varsa uygun yargı yolu ayrıca değerlendirilebilir.
Kamera kayıtları KVKK kapsamında mıdır?
Kimliği belirlenebilir kişilerin görüntü kayıtları kişisel veridir ve KVKK kapsamındadır. Kayıtlar belirlenen meşru amaçla bağlantılı, gerekli süreyle sınırlı ve yetkisiz erişime kapalı tutulmalıdır.
Güncel resmî açıklama: Kişisel Verileri Koruma Kurumunun apartmanlarda güvenlik kamerası duyurusu.