Tapuda haciz kaydı, bir alacağın tahsili için taşınmaz üzerinde uygulanan haczin sicile işlenmesidir. Kayıt, taşınmazın borçtan bağımsız ve risksiz devredilemeyeceğini gösterir; mülkiyetin her durumda otomatik olarak el değiştirdiği veya satışın mutlak yasaklandığı anlamına gelmez. Haczin türü, dosyası ve tapudaki diğer takyidatlar ayrı ayrı incelenmelidir.
Haciz şerhi tapuda ne anlama gelir?
İcra müdürlüğü ya da yetkili kamu kurumu, kendi takibi kapsamında tapuya haciz bildirir. Tapu kaydı, taşınmazı almak isteyen kişiye bu kısıtı gösterir. İcra haczi ile vergi veya SGK alacağı için konulan kamu haczinin dayanağı ve kaldırılma süreci aynı olmayabilir. Tapu kaydındaki tüm hacizleri, dosya numaralarını ve sıralarını güncel kayıt üzerinden kontrol edin.
Hacizli taşınmaz satılabilir mi?
Haciz kaydı her satışa otomatik engel değildir; ancak alıcı haczin sonuçlarını ve taşınmazın icra yoluyla satış riskini öğrenmeden işlem yapmamalıdır. Tapuda ayrıca devri yasaklayan ihtiyati tedbir gibi başka kayıtlar varsa bunlar farklı sonuç doğurur. Alıcının satıcının kişisel borcunu otomatik üstlendiği söylenemez; buna karşılık kayıt taşınmaz üzerinde etkisini sürdürebilir. Satış türü ve haczin akıbeti için tapu müdürlüğü, ilgili icra dosyası ve gerektiğinde hukuki uzmanlık birlikte değerlendirilmelidir.
Haciz nasıl kaldırılır?
- Kaynağı belirleyin: İcra dosyası mı, kamu haczi mi, hangi kurum ve hangi taşınmaz kaydı olduğunu öğrenin.
- Hukuki nedeni giderin: Borcun ödenmesi, alacaklının talebi, mahkeme veya icra dairesinin kararı ya da kanundaki başka sona erme nedeni somut dosyaya göre incelenir.
- Terkin yazısını izleyin: Yetkili kurumun “fek/kaldırma” bildiriminin tapuya ulaştığını ve kaydın gerçekten silindiğini güncel tapu kaydından doğrulayın. Borcun ödenmiş olması tek başına sicildeki kaydın silindiğini varsaymak için yeterli değildir.
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, e-Haciz hizmetinde kamu haczinin tapuya işlenmesini ve ödendikten sonra elektronik fek yazısının kontrolünü açıklar. e-Terkin açıklaması da kayıt silme işlemini tanımlar.
Haciz ile ipotek arasındaki fark
İpotek, taşınmaz üzerinde alacağı güvenceye alan rehin hakkıdır. Haciz ise takip kapsamında malın paraya çevrilmesine yönelik bir icra veya kamu tahsil işlemidir. İkisi aynı kayıtta birlikte bulunabilir; sıraları ve sonuçları tapu ile dosya üzerinden incelenir.
Sık sorulan sorular
Borç ödenince haciz otomatik kalkar mı?
Ödeme sonrası kaldırma bildirimi ve tapu terkininin tamamlandığı güncel kayıttan kontrol edilmelidir. Kamu haczinde kurumlar arası elektronik bildirim yapılabilir; her dosyanın otomatik ve aynı anda sonuçlandığı varsayılmamalıdır.
Bir taşınmazda birden fazla haciz olabilir mi?
Evet. Farklı dosyalar ve alacaklılar için birden çok kayıt bulunabilir. Bir haczin kaldırılması diğerlerini kendiliğinden silmez.
Haciz belirli sürede düşer mi?
Satış isteme süreleri, takibin türüne, haciz tarihine ve uygulanacak kanuna göre incelenir. “Bir yıl geçti, tapu kendiliğinden temizlendi” sonucuna güncel tapu ve dosya kaydını görmeden varılmamalıdır.
Hacizli tapuya kredi çıkar mı?
Bu, bankanın kredi ve teminat değerlendirmesine bağlıdır. Haciz var diye her ipotek kurulmasının veya her kredinin hukuken imkânsız olduğu söylenemez.