İskân, tamamlanan yapının ruhsatına ve eklerine uygun olup kullanılmasına izin verildiğini gösteren yapı kullanma izin belgesidir. İlgili ruhsat idaresi, başvuru ve teknik inceleme sonucunda belgeyi düzenler. Yapının tamamı veya kullanıma uygun bağımsız bölümleri için kısmi izin söz konusu olabilir. Belgenin bulunmaması kat mülkiyetine geçişi ve bazı abonelik işlemlerini etkiler; ancak taşınmazın satışını ya da her türlü geçici aboneliği otomatik olarak yasaklamaz.
İskân ile yapı ruhsatı arasındaki fark
Yapı ruhsatı inşaata başlanması için düzenlenir. Yapı kullanma izin belgesi ise tamamlanan yapının ruhsat, projeler ve ilgili teknik koşullar bakımından incelenmesinden sonra kullanıma izin verir. Birinin varlığı diğerinin yerini tutmaz.
İskân nasıl alınır?
- Ruhsat ve projeyi kontrol edin: Tamamlanan yapı ile onaylı proje arasındaki farklar varsa yetkili teknik kişiler ve ilgili idareyle çözümünü değerlendirin.
- Yetkili idarenin güncel başvuru listesini alın: Ruhsatı veren belediye, valilik veya ilgili diğer idarenin istediği bilgiler yapının konumu ve niteliğine göre değişebilir.
- Başvuruyu yapın: Başvuru, ruhsat dosyası ve teknik raporlarla ilgili idareye iletilir. İdarenin elektronik veri paylaşımıyla edindiği belgeleri her durumda başvurandan yeniden isteyeceği varsayılmamalıdır.
- İnceleme sonucunu takip edin: Uygunluk değerlendirmesinde eksiklik veya aykırılık bulunursa giderilmesi ya da mevzuata uygun tadilat süreci gerekebilir. Şartlar sağlanırsa belge düzenlenir.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni süreçleri kılavuzu başvuru akışının resmî açıklamasını içerir. Kendi dosyanız için güncel listeyi ruhsat idaresinden doğrulayın.
Başvuruda hangi belgeler gerekir?
Yapı ruhsatı, onaylı projeler ve yapının niteliğine göre teknik uygunluk bilgileri değerlendirilir. Yapı denetim kuruluşu raporu, enerji kimlik belgesi, asansör izni veya SGK ilişiksizlik bilgisi her yapı için aynı biçimde istenen tek ve değişmez liste olarak sunulamaz. Belge ihtiyacı, yapının yapı denetimi kapsamına ve idarenin güncel veri paylaşımına bağlıdır. Başvuru öncesi ilgili idarenin güncel şartlarını ve mevcut ruhsat dosyasını karşılaştırın.
İskân yoksa ne olur?
Yapı kullanma izninin olmaması, ruhsata aykırılık veya eksik işlem olup olmadığının araştırılmasını gerektirir. Kat irtifakından kat mülkiyetine geçişte genel yol yapı kullanma izin belgesidir; bazı özel kanuni istisnalar ayrı değerlendirilir. Kat irtifakı payının satışı sırf iskân yok diye otomatik olarak geçersiz olmaz. Alıcı, tapu niteliğini ve idare dosyasını incelemelidir.
Elektrik, su ve diğer hizmetlerde kalıcı abonelik için yapı kullanma izni genel koşul olabilir. Kanundaki ve hizmet idaresinin düzenlemelerindeki geçici abonelik istisnaları ayrıca incelenmelidir. İskân eksikliğinin her sakine otomatik para cezası, sigorta reddi veya tahliye sonucu doğurduğu söylenemez; somut yapı ve idare işlemi belirleyicidir.
Sık sorulan sorular
İskân belgesi olmadan ev satılabilir mi?
Evet, tapu niteliğine ve işlem koşullarına göre satış mümkün olabilir. Alıcının yapı kullanma izni durumunu, ruhsat ve proje uygunluğunu ve olası giderleri öğrenmesi önemlidir.
İskân belgesi ne kadar sürede çıkar?
Süre, eksiksiz başvuru ve uygunluk incelemesine bağlıdır. İlgili mevzuattaki süreler ile idarenin güncel işlem adımları kontrol edilmelidir; aykırılıkların giderilmesi süreyi değiştirebilir.
İskân olmadan elektrik ve su aboneliği açılır mı?
Kalıcı abonelik ve olası geçici abonelik farklı koşullara bağlıdır. İlgili hizmet idaresinden yapının durumu için güncel şartları yazılı olarak öğrenin.
İskân kaybolursa yeniden izin mi alınır?
Önceden düzenlenmiş bir belgenin kaybı, yeni yapı kullanma izni başvurusu ile aynı işlem değildir. Belgenin onaylı örneği için belgeyi düzenleyen idareye başvurulabilir.