Merkezi ısıtma, ısının ortak bir merkezde üretilip bağımsız bölümlere dağıtılmasıdır. Her dairenin aynı sıcaklığa ulaşacağını veya faturayı eşit ödeyeceğini garanti etmez. Bina yalıtımı, dairenin konumu, tesisat dengesi, kullanım ve ölçüm sistemi sonucu değiştirir. Merkezi sistem ile ısı pay ölçer birbirinin alternatifi değildir: pay ölçer, merkezi sistemde bağımsız bölümün tüketim payını belirlemek için kullanılabilen ölçüm cihazıdır.
Merkezi ısıtma faturası nasıl paylaştırılır?
Merkezi ısıtma ve sıcak su gider paylaşımı yönetmeliğine göre kapsamdaki sistemlerde toplam ısıtma giderinin yüzde 70'i ölçülen ısı tüketimine, yüzde 30'u bağımsız bölümlerin kullanım alanına göre dağıtılır. Bu nedenle vanayı kısmak veya daireyi kullanmamak faturayı sıfırlamaz; ortak pay sürer. Sıcak suyun ve ortak alanların ölçüm ve paylaşım kuralları ayrıca ele alınır. Yönetim, dönemlik gider paylaşım belgesinde toplam gideri, ölçüm değerlerini, alanları ve her bağımsız bölüme düşen tutarı anlaşılır biçimde göstermelidir.
Isı pay ölçer ne yapar?
Radyatöre takılan ısı ölçer veya tesisata takılan ısı sayacı, bağımsız bölümün tüketim verisini sağlar. Bu cihazlar ayrı bir kazan veya bireysel kombi değildir. Ölçüm ekipmanının tipi, konumu ve okuma yöntemi tesisat projesine göre belirlenir. Arıza veya eksik okuma halinde yönetmelikteki hesaplama usulü uygulanmalı; otomatik olarak “her daire eşit öder” sonucuna gidilmemelidir. Okuma tutanağını ve cihaz kalibrasyonunu kayıt altında tutmak itirazları çözmeyi kolaylaştırır.
15 derece kuralı nedir?
Yönetmelik, merkezi sistemle ısıtılan bağımsız bölümlerde mahal sıcaklığının asgari 15°C olacak biçimde ayarlanmasını öngörür. Bu kural, her dairenin her an tam 15°C ölçüldüğünde ayrı bir sabit para cezası kesileceği anlamına gelmez. Bir daire gereğinden fazla soğutulursa komşu dairelerin ısı kaybı ve ortak gider dağılımı etkilenebilir. Sorun varsa ölçüm, yalıtım, vana ayarı ve tesisat dengesi teknik olarak incelenmelidir.
Merkezi sistem zorunlu mu, bireysel sisteme geçilebilir mi?
Yeni bina için sistem seçimi yalnız “2.000 m² üzeri her bina” cümlesiyle açıklanamaz; yürürlükteki Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği, iklim bölgesi istisnaları ve onaylı mekanik proje birlikte incelenir. Mevcut binada merkezi sistemden bireysel sisteme geçiş de bir dairenin tek kararı veya standart bir fatura ile başvuru işlemi değildir. Kat Mülkiyeti Kanunu m.42'deki karar usulü, proje, ruhsat ve dağıtım şirketi şartları değerlendirilir. Kat malikleri karar almadan önce mühendislik fizibilitesi, tesisat dönüşüm bedeli, baca ve güvenlik koşulları ile toplam işletme maliyetini karşılaştırmalıdır.
Avantaj, dezavantaj ve bakım
Merkezi sistem, tek tesisatın bakımını ve toplu işletmesini mümkün kılar; her bina için kesin yüzde 25 yakıt tasarrufu veya düşük fatura vaadi yoktur. Verim yalıtıma, kazan verimine, işletmeye ve kullanıcı davranışına bağlıdır. Ortak kazan ya da pompa arızası birden fazla daireyi etkileyebilir. Yönetici ısıtma sezonundan önce yetkili servisle bakım planı yapmalı, sayaç/ısı ölçer okumalarını denetlemeli, yakıt ve servis faturalarını saklamalı, gider paylaşımını maliklere açıklamalıdır. Daireler arasında sıcaklık farkı varsa petek kapatılmadan önce tesisat dengesi ve hava alma işlemleri kontrol edilmelidir.