Konut kirasındaki geçici yüzde 25 artış sınırı 1 Temmuz 2024’te sona erdi. Bugün yenilenen konut ve çatılı iş yeri kiralarında Türk Borçlar Kanunu’nun 344. maddesi uygulanır: tarafların artış anlaşması, ilgili yenileme dönemi için TÜFE’nin on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını aşamaz. Sözleşmedeki daha düşük artış hükmü ve hâkimin kira bedelini belirleyebildiği özel durumlar ayrıca incelenir.
Kiracı önce neyi kontrol etmeli?
- Yenileme tarihini ve sözleşmedeki artış maddesini bulun.
- Yenileme ayı için yayımlanmış on iki aylık ortalama TÜFE oranını kontrol edin; yıllık enflasyonla karıştırmayın.
- Önceki kira, sözleşme hükmü ve uygulanabilir üst sınırla hesap yapın. Yazılı talebi ve hesaplamayı saklayın.
- Uygulanması gereken tutarı zamanında ve açıklamalı biçimde ödeyin. Sadece geçen yılın eski tutarını ödemeyi sürdürmek, geçerli artış kadar eksik ödeme ve temerrüt riski yaratabilir.
Ödemeleri banka veya PTT kanalıyla belgeleyin. Gelir İdaresi Başkanlığının kira tahsilat ve ödeme tevsiki tebliği güncel belge düzenini açıklar.
Kira tespit davasında beş yıl ve otuz gün ne anlama gelir?
TBK 345’e göre kira bedelinin belirlenmesi davası her zaman açılabilir; “dava açmak için mutlaka beş yıl beklenir” yanlıştır. Beş yılı aşan veya sonraki beş yıllık dönemlerde hâkimin emsal kira ve kiralananın durumunu değerlendirdiği ayrı kural TBK 344’tedir. Yeni bedelin yeni dönemin başından geçerli olmasında otuz gün önce dava veya yazılı bildirim koşulu ve sözleşmede artış hükmü bulunmasına bağlı istisna TBK 345’te düzenlenir; her davada noter ihtarı zorunlu değildir.
Uyuşmazlık nasıl çözülür?
Taraflar yazılı hesap ve ödeme kayıtlarıyla anlaşmayı deneyebilir. Kapsama giren kira uyuşmazlığı davalarından önce dava şartı arabuluculuğa başvurulur; ilamsız icra yoluyla tahliye istisnası vardır. Baskı, tehdit veya konuta izinsiz girme gibi iddialar kira hesabından ayrı değerlendirilir ve somut delillerle ilgili mercilere iletilebilir.