Kapıcı sözleşmesi nasıl sona erer?
Apartman görevlisiyle iş ilişkisi, iş sözleşmesinin türü ve uygulanacak iş mevzuatına göre sona erer. Belirsiz süreli sözleşmede taraflardan biri bildirimli fesih yapabilir; haklı neden varsa ilgili kanuni koşullarda derhal fesih mümkündür. “Yönetim istediğinde hiçbir neden ve sonuç olmadan işten çıkarır” veya “her ayrılış haksız fesih sayılır” doğru değildir. İşveren sıfatı, hizmet sözleşmesi ve yönetimin temsil yetkisi birlikte kontrol edilmelidir.
Fesih öncesi hangi adımlar atılır?
- İş sözleşmesi, işe giriş tarihi, görev tanımı, ücret bordroları, izin ve varsa disiplin kayıtları incelenir.
- Fesih sebebi somut olayla ve 4857 sayılı İş Kanunu’nun ilgili maddesiyle eşleştirilir. Sırf yaşlılık, sağlık sorunu veya komşularla anlaşamama otomatik haklı fesih nedeni değildir.
- Geçerli nedenle fesih ve iş güvencesi koşulları varsa yazılı gerekçe ve savunma yükümlülükleri ayrı değerlendirilir. Haklı fesihte devamsızlık gibi nedenlerin kanundaki tam şartları ve süreleri aranır.
- Bildirim süresi ya da ihbar tazminatı, kıdem tazminatı, kullanılmamış izin, ücret ve diğer haklar somut kıdem ve fesih nedenine göre hesaplanır.
- Fesih yazısı tebliğ edilir, hesap dökümü ve ödeme kayıtları saklanır, SGK işten ayrılış bildirgesi süresinde verilir.
Bildirim ve kıdem tazminatı
Belirsiz süreli sözleşmede İş Kanunu 17. maddeki bildirim süreleri kıdeme göre değişir. Süreye uymadan yapılan bildirimli fesihte ihbar tazminatı doğabilir. Haklı derhal fesihte sonuç farklıdır. Kıdem tazminatı da her işten ayrılışta otomatik doğmaz; çalışma süresi, fesih nedeni ve ilgili mevzuat birlikte incelenir. Belirli süreli sözleşme ancak kanuni objektif koşullarla kurulabilir; süresi bitti diye her olayda yeni sözleşme zorunlu değildir. Kısmi süreli çalışma haftalık tam 22,5 saat demek değildir.
İbraname ve SGK bildirimi
İşçi alacaklarını ödemek için hemen bir ibraname imzalatılması zorunlu veya tek başına yeterli değildir. Türk Borçlar Kanunu 420. madde, işçi alacaklarına ilişkin ibra için sıkı geçerlilik koşulları öngörür; ödeme ve belgeler gerçek tutarı yansıtmalıdır. SGK’ya 4/a sigortalısının işten ayrılış bildirgesi, hizmet akdinin bittiği tarihi izleyen 10 gün içinde e-sigorta üzerinden verilir. İşten çıkış kodu gerçek fesih nedenine uygun seçilmelidir.
Kapıcı konutu ne olur?
Kapıcının iş nedeniyle kullandığı konutun boşaltılması, iş sözleşmesinin feshiyle bağlantılı olsa da ayrıca konutun hukuki niteliği ve teslim usulüne göre yürür. Yönetim kişiyi veya eşyasını kendiliğinden zorla çıkaramaz. Bu konu için iş ve konut belgeleri birlikte incelenmelidir.
Kaynak: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Kanunu SSS; SGK işten ayrılış bildirimi açıklaması.