Miras intikali, miras bırakanın taşınmazının mirasçılar adına tapu siciline kaydedilmesidir. Miras hakkı ölümle doğar; tapu intikali bu hakkın sicile yansıtılmasıdır. İntikal ile mirasın paylaştırılması aynı işlem değildir. Mirasçılardan biri, mirasçılık belgesiyle herhangi bir tapu müdürlüğüne başvurarak elbirliği mülkiyeti biçimindeki intikalin yapılmasını isteyebilir; her mirasçının aynı anda gelmesi genel bir ön koşul değildir.
Tapuda miras intikali nasıl yapılır?
- Mirasçılık belgesini alın: Duruma göre noter veya sulh hukuk mahkemesinden veraset ilamı temin edilir.
- Taşınmaz ve temsil bilgilerini hazırlayın: Kimlik, varsa vekâlet veya başka temsil belgesi, taşınmazın kayıt bilgisi ve binanın niteliğine göre zorunlu deprem sigortası kontrol edilir. Fiziki tapu senedi varsa sunulabilir; güncel başvuru listesini TKGM’den teyit edin.
- Tapu başvurusu yapın: Mirasçılardan biri veya birkaçı herhangi bir tapu müdürlüğüne başvurabilir. Uygun dijital başvuru kanalları da kontrol edilebilir.
- Tescil ve vergi durumunu ayrı izleyin: Tapuya intikal, veraset ve intikal vergisi tahakkuku beklenmeksizin yapılabilir. Ancak taşınmaza isabet eden vergi tamamen ödenmeden sonraki devir veya ayni hak tesisi kısıtlanır.
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün miras intikali sık sorulan sorularında gerekli temel belgeler, bir mirasçının başvurusu ve vergi ilişiği olmadan tescil ile sonraki satışın farkı açıklanır.
İntikal için hangi belgeler gerekir?
TKGM’nin genel listesinde kimlik, varsa temsil belgesi, noter veya mahkemeden mirasçılık belgesi, varsa tapu senedi ve bina vasıflı taşınmazlarda DASK poliçesi bulunur. İşleme göre fotoğraf ve başka bilgiler de istenebilir. Her arsa için DASK, her dosya için “borcu yoktur” yazısı veya vergiyi önceden tamamen ödeme şartı koyan sabit bir liste doğru değildir. Güncel elektronik veri paylaşımı ve taşınmazın niteliği başvuru evrakını etkileyebilir.
Veraset ve intikal vergisi ödenmeden tapu intikali yapılır mı?
Evet. 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu m.19/2 uyarınca taşınmazın mirasçılar adına tescili, verginin tahakkuku beklenmeden yapılabilir. Tapu müdürlüğü sonucu ilgili vergi dairesine bildirir. Buna karşılık taşınmaza isabet eden vergi tamamen ödenmeden devir/ferağ veya üzerinde ayni hak tesisi yapılamaz; sonraki satış için vergi ilişiği ayrıca kontrol edilir. Vergi beyannamesi yükümlülüğü ve süreleri bu tescil kuralından ayrı değerlendirilmelidir.
İntikal ile paylaşım arasındaki fark
İntikal, mirasçıların miras hakkını tapuya kaydeder. Birden çok mirasçı varsa ilk kayıt elbirliği mülkiyeti biçiminde olabilir. Payların belirlenmesi, paylı mülkiyete geçiş, taşınmazın bir mirasçıya bırakılması veya satış, anlaşma ve kanuni şekil koşullarına bağlı ayrı işlemlerdir. Sıradan bir noter sözleşmesiyle tapu devrinin her durumda tamamlandığı varsayılmamalıdır.
Sık sorulan sorular
Tüm mirasçılar tapuda bulunmalı mı?
Elbirliği biçimindeki intikal için mirasçılardan birinin başvurusu yeterli olabilir. Paylaştırma veya devir işlemlerinde katılım ve temsil şartları farklıdır.
İntikal yapılmadan satış olur mu?
Mirasta mülkiyet ölümle kazanılır; satış için tapu kayıtlarının ve vergi ilişiğinin gerekli biçimde tamamlanması gerekir. “İntikal yapılmazsa mirasçı hiçbir hak kazanmaz” ifadesi yanlıştır.
Tapu müdürlüğü iki yıl sonra kendiliğinden intikal yapar mı?
Her miras dosyası için böyle bir otomatik iki yıl kuralına güvenilmemelidir. Mirasçılar kendi tapu ve vergi yükümlülüklerini takip etmelidir.
Yabancı mirasçı intikal yapabilir mi?
Yabancı mirasçının durumu vatandaşlık, taşınmaz edinim kısıtları ve belgelerin geçerliliği bakımından ayrıca incelenir. Her dosyada mutlaka Türkiye’de dava açılması gerektiği söylenemez.
Mirasın ölümle kazanılması için Türk Medeni Kanunu’nun miras hükümlerini inceleyin.