Tapu iptal ve tescil davası, hak iddia eden kişinin sicildeki kaydın hukuki durumuyla uyuşmadığını ileri sürerek düzeltilmesini istemesidir. Her isim veya yüzölçümü hatası mülkiyet davası gerektirmez; teknik düzeltme ve idari başvuru yolları da olabilir. Türk Medenî Kanunu’nun tapu sicili ve yolsuz tescile ilişkin hükümleri ile somut dava nedeni birlikte incelenir.
Hangi iddialar gündeme gelebilir?
- Geçersiz işlem, sahte vekâlet veya hile iddiasıyla yapılan tescil.
- Miras hakkı ve payların yanlış yansıtılması.
- Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden doğan devir/fesih uyuşmazlığı.
- Kadastro tespiti veya teknik sicil hatası; bunun için ayrı usul ve süreler bulunabilir.
Dava açılması tapuyu kendiliğinden iptal etmez ve satışı otomatik durdurmaz. Taşınmazın devrini önlemek için koşulları varsa mahkemeden ihtiyati tedbir istenir; tedbir kabulü ayrıca karara bağlıdır.
Mahkeme neyi inceler?
Davacının talep hakkı, tapu zinciri, dayanak işlemler, vekâletname, sözleşme, ödeme ve miras belgeleri incelenir. Gerekirse keşif ve bilirkişi yapılır. Tapuya güvenerek hak edinen iyi niyetli üçüncü kişilerin korunması da Türk Medenî Kanunu çerçevesinde değerlendirilir. Her iddia “hile ispatlandı, tapu kesin geri döner” sonucunu vermez.
Süre ve görevli mahkeme
Bütün tapu iptal davaları için tek bir “bir yıl” veya “on yıl” zamanaşımı yoktur. Dayanak miras, sözleşme, kadastro veya ayni hak iddiasıysa süre ve görevli mahkeme değişebilir. Genel mülkiyet uyuşmazlıklarında asliye hukuk mahkemesi sık görülür; her “basit hata” sulh hukuk mahkemesinde açılmaz. Dava ve tapu tescili için sabit bir bitiş tarihi de yoktur.
Başvuru öncesi güncel ve geçmiş tapu kayıtlarını, dayanak belgeleri ve olası üçüncü kişi devirlerini toparlayın. Talep türü, süre ve tedbir ihtiyacı gayrimenkul hukuku uzmanıyla dosyaya göre belirlenmelidir.