Riskli yapı tespiti kiracıya yeni binadan otomatik daire payı veya öncelikli kiralama hakkı vermez. Kiracı, tahliye ve destek sürecinde 6306 sayılı Kanun kapsamındaki koşulları değerlendirebilir. Yardımın adı resmî uygulamada “kira yardımı”dır; malike aylık, koşulları sağlayan kiracıya ise genellikle tek seferlik ödeme biçiminde uygulanır. Riskli yapı tespiti, yardım başvurusu ve mevcut kira sözleşmesinden doğan haklar ayrı konulardır.
Kiracıya sabit 60 gün tahliye süresi var mı?
6306 sayılı Kanundaki “altmış günden az olmamak üzere” süre, riskli yapının yıktırılması için maliklere yönelik idari süreçte yer alır. Bu ifadeyi her kiracının risk tespitinden sonra tam 60 gün oturma hakkı veya 60. gün otomatik zorla tahliye anlamında kullanmak doğru değildir. Riskli yapı tespitinin kesinleşmesi, idarenin bildirimleri ve somut tahliye/yıkım işlemi incelenmelidir. Can güvenliği riski varsa gecikmeden yetkili idarenin bildirimlerine uyulmalıdır.
Kiracı kira yardımı alabilir mi?
Evet, koşulları sağlayan kiracı 6306 kapsamındaki yardıma başvurabilir. Malike belirli sürelerle aylık yardım, kiracıya ise başvuru ve hak sahipliği koşullarına göre defaten ödeme uygulanır. Bu nedenle “kiracılara kira yardımı hiç yapılmaz” ifadesi yanlıştır. Ödeme tutarı, il, başvuru yılı ve güncel Bakanlık kılavuzuna göre değişebilir; eski tablolardaki tutarı kullanmayın.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının kira yardımı ve başvuru açıklaması, malik ve kiracının destekten yararlanabileceğini ve sürelerin tahliye/yıkım tarihine göre değiştiğini belirtir. Somut başvuruda ilgili idarenin güncel kılavuzu esas alınmalıdır.
Başvuru için hangi adımlar izlenir?
- Binanın 6306 kapsamında riskli yapı, riskli alan veya rezerv yapı alanı durumunu ve kesinleşen işlemleri doğrulayın.
- Yapıda kiracı olarak ikamet ettiğinizi gösteren kira sözleşmesi, adres ve tahliye bilgilerini hazırlayın. İstenen belgelerin kesin listesi ve ödeme hesabı için güncel idare duyurusunu kontrol edin; tek banka zorunluluğu varsaymayın.
- Başvuruyu yapının bulunduğu yerde yetkili Bakanlık birimi veya devredilmiş idare üzerinden yürütün. Başvuru kanalı il ve uygulama türüne göre değişebilir.
- Süreyi kaçırmayın: 2024’te güncellenen Uygulama Yönetmeliği ve Kentsel Dönüşüm Başkanlığının yeni kılavuzuna göre başvuru tahliye veya yıkım tarihinden itibaren bir yıl içinde yapılır. Eski kılavuzdaki yıkımdan sonra üç ay bilgisini güncel süre olarak kullanmayın.
- Başvuru sonucu ve ödeme kaydını saklayın; eksiklik veya ret varsa gerekçeyi yazılı isteyin.
Ev sahibi ve kiracı aynı bölüm için yardım alabilir mi?
Koşullar sağlanırsa aynı bağımsız bölüm için malik ve orada oturan kiracı farklı ödeme türlerinden yararlanabilir. Ancak hak sahipliği, ikamet, eşler ve diğer özel sınırlamalar güncel kılavuzla incelenir. Her iki kişinin otomatik ve koşulsuz ödeme alacağı varsayılmamalıdır.
Kira sözleşmesi, depozito ve yeni binada oturma
Kira yardımına başvuru, kiracıya yeni binada mülkiyet payı vermez. Yeni yapıda yeniden kiralama, tarafların anlaşmasına ve geçerli sözleşme koşullarına bağlıdır; genel bir otomatik öncelik hakkı olarak sunulamaz. Depozito ve peşin kira gibi talepler, mevcut kira sözleşmesi, taşınmazın teslim durumu ve Türk Borçlar Kanunu kurallarına göre ayrıca değerlendirilir. “Riskli yapı tespit edildi, depozito her durumda hemen ve tam iade edilir” denemez.
Sık sorulan sorular
Kiracı taşınma yardımı mı kira yardımı mı alır?
Resmî program kiracıya koşullarına göre tek seferlik kira yardımı öngörür; halk arasında buna taşınma yardımı denebilir. Aylık malik ödemesiyle aynı değildir.
Yardım almak için yalnız Ziraat Bankası hesabı mı gerekir?
Her başvuru için böyle bir genel şart varsaymayın. Güncel kılavuzdaki hesap ve ödeme koşullarını ilgili idareden kontrol edin.
Kiracı karara itiraz edebilir mi?
Riskli yapı tespiti, yardım ret kararı ve kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıkların başvuru yolları farklıdır. Somut işlem ve bildirim tarihine göre yetkili merciden veya hukuki uzmandan bilgi alınmalıdır.